Technikum
Kinematograficzno-
Komputerowe
klasy gimnazjalne - archiwum
   
Witamy 24 372 299 gościa
WITAMY PAŃSTWA W "KĄCIKU RODZICA"
Z PORADNIKA RODZICA
W tym miejscu, znajdą Państwo odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania: jak rozmawiać z nastolatkiem, na jakie zachowania zwrócić szczególną uwagę, co powinno zaniepokoić rodziców.
Jeśli jakieś tematy szczególnie Państwa interesują, prosimy o informację do wychowawcy, pedagoga lub psychologa szkolnego.


jak rozmawiać z nastolatkiem...
Kiedy żadne argumenty wydają się nie trafiać do krnąbrnego nastolatka, w głowie zatroskanego rodzica pojawia się pytanie:

"Co robię nie tak?",
"Dlaczego nie mogę się dogadać ze swoją córką?",
"Czy coś jest nie tak z moim synem?",
"Czy jestem złym rodzicem?".


Często trudność w porozumieniu się wynika z tego, że nastoletni człowiek całym swoim istnieniem stara się pokazać światu: "Jestem już prawie dorosły! Mam swoje zdanie i swoje potrzeby, które chcę żeby inni to zauważyli". Tę swoją potrzebę wyraża w sposób, który nie zawsze jest akceptowany przez dorosłych, a czasem wręcz trudny do zniesienia przez domowników.
To normalne, że rodzice bywają zagniewani lub rozżaleni postępowaniem swoich pociech, ale to również całkiem naturalne, że nastolatki odkrywają siebie i czasem do dojrzałości dochodzą różnymi, często krętymi ścieżkami. Rolą dorosłych jest pomóc im przejść tę drogę w sposób w miarę bezpieczny dla wszystkich.
Jest szansa, że jeśli do tej pory rodzic miał dobry kontakt ze swoim dzieckiem, to okres dojrzewania przejdzie on łagodniej, jednak nie jest to regułą. Gwałtowne zmiany, jakie zachodzą w ciele i umyśle nastolatka sprawiają, że dziecko jest nerwowe, często zniechęcone do wszystkiego, popada w skrajne nastroje do agresji włącznie. Nie znaczy to, że jest z natury złośliwe, opryskliwe i że celowo utrudnia życie wszystkim dookoła. Ono po prostu dorasta i jest mu trudno sobie z tym poradzić.
Zmienia się nie tylko dziecko. Konieczne są zmiany w całej rodzinie. Ciągłe podkreślanie przez nastolatka swej indywidualności i pragnienie wykazania się niezależnością utrudnia rodzicom życie i wymaga od nich wprowadzenia pewnych zmian w sposobie kontaktowania się ze swoim nastoletnim dzieckiem.

W rozmowie z nastolatkiem należy:
  • poświęcić czas wyłącznie dla niego,
  • słuchać uważnie tego , o czym mówi
  • mówić o swoich uczuciach
  • starać się wspólnie określić wzajemne oczekiwania
  • pozwolić na przedstawienie swojego punktu widzenia
  • dawać kilka możliwości do wyboru
  • szanować jego prawo do własnego zdania
  • rozmawiać o konkretnej sprawie a nie o wszystkich złych sytuacjach
  • mówić krótko i rzeczowo
  • konkretnie określić swoje wymagania
nie należy:
  • atakować go
  • podnosić głosu
  • krytykować
  • obrażać, wyśmiewać
  • wydawać rozkazów
  • obwiniać
  • wracać do spraw już raz wyjaśnionych
  • prawić długich "kazań"
warto:
  • często chwalić go nawet za drobiazgi,
  • traktować go jak osobę, z którą można rzeczowo porozmawiać, a czasem nawet się poradzić,
  • jeśli obie strony są zdenerwowane , warto przerwać rozmowę do czasu uspokojenia emocji.
Teksty, których rodzic koniecznie powinien unikać:
  • Z tobą nigdy nie można się dogadać...
  • Dopóki mieszkasz pod moim dachem , masz robić to, co ci każę...
  • Jesteś taki sam, jak twój ojciec... (do syna)
  • Jesteś do niczego, jak twoja matka... (do córki)
  • Inni mają lepsze stopnie/są grzeczniejsi/są zawsze uśmiechnięci, a ty co?
  • Ja się dla ciebie tak poświęcam, a ty tak się odwdzięczasz?
  • Masz tak zrobić, bo ja tak chcę i już...
  • Kiedy ja byłam w twoim wieku...
  • Wiedziałem, że nigdy się tego nie nauczysz...
  • Jasne, że Ci się nie udało, nigdy niczego nie robisz dobrze.
  • Nie będę ci tego tłumaczyć, bo i tak nie zrozumiesz.
  • Rób sobie co chcesz, nie obchodzi mnie to.
  • Ciągle muszę się za ciebie wstydzić.
  • Przez ciebie się rozchoruję.
  • Nie odzywam się do ciebie.
Rodzice nie mogą:
  • bagatelizować lub ośmieszać nastolatka, w tym jego upodobań, znajomych, innych ważnych dla niego spraw,
  • traktować nastolatka jak małe dziecko,
  • prezentować przy dziecku odmiennego zdania w kwestiach wychowawczych. Rodzice muszą mieć wspólny front odnośnie wymagań wobec dziecka i konsekwentnie ich przestrzegać. Ciągle zmieniane decyzje lub różnice w podejściu mamy i taty do danej sprawy, nauczą go tylko, jak manipulować rodzicami,
  • karać dziecka obrażaniem się na nie i nieodzywaniem się do niego.


Kilka przykładów trudnych sytuacji z życia wziętych:

Dziecko nie sprząta w swoim pokoju/robi bałagan we wspólnym pomieszczeniu.
Nie pomaga w pracach domowych.


Najpierw należy się zastanowić, czy dziecko kiedykolwiek miało przydzielone jakieś obowiązki domowe np. sprzątanie własnego pokoju/miejsca pracy. Jeśli rodzic nigdy tego nie wymagał, to dlaczego raptem nastolatek miałby zacząć utrzymywać porządek lub pomagać w domu. Jeśli jednak sytuacja zmieniła się w ostatnim czasie, należy jeszcze raz ustalić dokładnie zakres obowiązków wszystkich domowników w odniesieniu do domowego porządku lub innych istotnych spraw i określić wachlarz przywilejów i konsekwencji za niestosowanie się do ustaleń. Stosowanie wyłącznie kar niewiele zmienia, bo dziecko myśli: "I tak tego nie zrobię".
Dziecko stało się skryte, jest małomówne, widać że czymś się martwi, ma słabsze oceny.

Nastolatek ma zmienne nastroje i często popada ze skrajności w skrajność, jednak nie wolno bagatelizować takiego stanu. Trzeba dać dziecku do zrozumienia, że rodzic jest obok, zawsze gotowy, by go wysłuchać i porozmawiać. Można wyrazić swoje uczucia mówiąc: "Martwię się o ciebie. Trudno mi sobie poradzić z twoim milczeniem, bo nie wiem, o co chodzi. Razem na pewno znajdziemy jakieś wyjście z sytuacji". Jeśli jednak niechęć do kontaktów z otoczeniem się pogłębia, może to być moment, w którym niezbędna jest konsultacja ze specjalistą.
Nastolatka przeżywa swą pierwszą miłość i jej świat zawęził się jedynie do tego tematu.

Nie wolno zignorować tej pierwszej miłości. Próba zakazania dziewczynie kontaktów z jej kolegą zazwyczaj doprowadza do tego, że "para" jednoczy się we wspólnej walce przeciw wrogiemu światu. Zakazany owoc smakuje o wiele lepiej, a więc dobrze jest pokazać córce, że akceptuje się tę znajomość oraz że chce się poznać chłopca lepiej. Nie możesz też grozić: "Będziesz mogła z nim się spotykać, jeśli poprawisz oceny". Jest pewne, że gdy to usłyszy, nie tylko nie poprawi wyników w nauce, ale tez uzna, że rodzice jej nie rozumieją. Lepiej powiedzieć o swoich obserwacjach: "Cieszę się, że tak bardzo kogoś lubisz. Widzę jednak pewien problem. Boję się, że nie masz czasu na naukę, że zaniedbujesz szkołę". Bez krytykowania, a pytając, co o tym sądzi, dobrze jest "wynegocjować" z córką miesiąc próby: "Jeżeli zawalisz coś w szkole, zastanowimy się, jak inaczej organizować twoje spotkania z chłopakiem".
wagary i co dalej...
Każdy rodzic ma nadzieję, że jego dziecko będzie się dobrze uczyć i dzięki temu osiągnie w życiu sukces. Niestety bywa, że wywiązywanie się z obowiązków ucznia sprawia nastolatkom wiele trudności. Poza trudnościami z nauką, kłopotami z koncentracją uwagi i motywacją czasem pojawia się problem wagarów.
Zgodnie z definicją "wagary" to samowolne opuszczenie lekcji i przebywanie w tym czasie poza szkołą. Urywanie się z pojedynczych lekcji to też wagary, dlatego nie można bagatelizować nawet pojedynczych godzin nieobecności nieusprawiedliwionych poważnymi przyczynami.
Przede wszystkim trzeba porozmawiać z dzieckiem o powodach takiego zachowania, gdyż odpowiedź na to pytanie zdeterminuje dalsze kroki. Z całą pewnością nie można usprawiedliwiać dziecku nieobecności, tylko dlatego że obiecuje, że od teraz będzie już chodziło do szkoły. Wagary to problem - często daje się go rozwiązać, ale tylko przy współpracy między szkołą a rodzicami.
Udając się na wagary, młody człowiek ma poczucie decydowania o własnym losie i formie spędzenia czasu. Nie myśli o konsekwencjach, bo nie wybiega tak daleko w przyszłość - liczy się tu i teraz - miłe spędzenie czasu i uniknięcie w danej chwili nieprzyjemnych dla ucznia sytuacji.


Przyczyn wagarowania jest wiele, między innymi:
  • lęk przed złą oceną, nauczycielem
  • niechęć do nauki lub trudności z nauką,
  • problemy w kontaktach z rówieśnikami,
  • niewłaściwe towarzystwo,
  • chęć przeżycia przygody (czasem z użyciem środków odurzających),
  • brak odpowiedniej opieki ze strony rodziców (zbyt duże lub zbyt niskie wymagania, brak zainteresowania dzieckiem ze strony rodziców, przyzwalanie na opuszczanie zajęć),
  • lenistwo, niska motywacja,
  • problemy pozaszkolne wpływające na funkcjonowanie dziecka (problemy rodzinne),
  • sytuacje incydentalne związane np. z przyjazdem zespołu muzycznego czy drużyny, którą dziecko chce zobaczyć,
  • zaburzenia psychiczne, w tym także fobie. Rodzicu, jeśli dziecku zdarzają się wagary , nie czekaj. Szukaj pomocy! Zgłoś się do wychowawcy klasy, pedagoga lub psychologa szkolnego i wspólnie poszukajcie powodów, dla których dziecko wagaruje. Diagnoza sytuacji ucznia pomoże znaleźć sposób, w jaki będzie można mu pomóc. Być może wystarczy szczera rozmowa z dzieckiem, ale czasem konieczne będzie:
  • przeprowadzenie psychologicznych i pedagogicznych badań diagnostycznych w celu określenia mocnych i słabych stron dziecka w kontekście nauki szkolnej oraz jego stanu emocjonalnego,
  • podjęcie odpowiedniej terapii przez dziecko, a czasem również całą rodzinę,
  • poszukanie dla dziecka innej szkoły, odpowiedniej dla niego z uwagi na jego możliwości lub problem, z którym się boryka,
  • zwrócenie się do sądu o wsparcie rodziny opieką kuratora.

Im wcześniej zareagujemy, tym większe są szanse, że uda się pomóc dziecku!